Theo Hồ Chí Minh, Ưu Điểm Lớn Nhất Của Chủ Nghĩa Tam Dân Của Tôn Trung Sơn Là Gì?

  -  

Tôn Trung Sơn (1866-1925) còn có tên là Tôn Văn, Tôn Dật Tiên, người huyện Hương Sơn (nay là Trung Sơn) tỉnh Quảng Đông. Ông là nhà cách mạng dân chủ vĩ đại của Trung Quốc.

Bạn đang xem: Theo hồ chí minh, ưu điểm lớn nhất của chủ nghĩa tam dân của tôn trung sơn là gì?

Đang xem: Theo hồ chí minh, ưu điểm lớn nhất của chủ nghĩa tam dân của tôn trung sơn là gì?

Sớm giác ngộ tư tưởng dân tộc – dân chủ, nên sau khi tốt nghiệp trường Y khoa Bác Tế (Quảng Châu), ông đã dấn thân vào con đường hoạt động cứu dân cứu nước. Năm 1894, ông thành lập Hưng Trung Hội ở Honolulu (Hawaii) là Hội cách mạng đầu tiên của giai cấp tư sản Trung Quốc đề ra Cương lĩnh: “Đánh đuổi giặc Thát, khôi phục Trung Hoa, sáng lập chính phủ hợp quần”. Hội đã thu hút nhiều nhân sĩ và thanh niên Trung Quốc yêu nước tham gia, quyên góp kinh phí, mua sắm vũ khí chuẩn bị các cuộc khởi nghĩa Quảng Châu (1895), Huệ Châu (1898) dự định kết hợp với phong trào phản đế của Nghĩa Hòa Đoàn ở miền Bắc, nhưng đã không thành công, ông lại phải lưu vong ra nước ngoài.

*

Đám tang Tôn Trung Sơn

Đến năm 1924, Phan Bội Châu lại thêm một lần nữa “noi theo” Trung Quốc Quốc dân đảng của Tôn Trung Sơn, cải tổ Quang Phục Hội thành Việt Nam Quốc Dân Đảng. Cụ đã khởi thảo Chương trình Đảng cương, và như Cụ nói: “Quy mô tổ chức ở trong bản Chương trình này tất thảy đều dựa theo khuôn mẫu của Trung Quốc Quốc dân đảng mà châm chước thêm bớt cho đúng với tình hình nước ta, cũng là một thủ đoạn tùy thời cải cách đó vậy” (3).

Như vậy Phan Bội Châu, có lẽ là người lãnh đạo cách mạng Việt Nam đầu thế kỷ XX, cũng là người sớm nhất được tiếp xúc với Tôn Trung Sơn hai lần ở Yokohama Nhật Bản (1905) đàm đạo tư tưởng, chủ trương cách mạng và sau này một lần ở Nam Kinh (1912) hoạt động trên đất Trung Quốc, nhận sự giúp đỡ của các đảng nhân phái cách mạng, chịu ảnh hưởng sâu sắc tư tưởng chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn, nên khi được tin Tôn Trung Sơn từ trần, Phan Bội Châu có đôi câu đối viếng ghi đậm mối cảm tình sâu đậm đó.


“Chí tại Tam dân, đạo tại Tam dân, ức Hoành Tân, Trí Hòa Đường lưỡng độ ác đàm, tác hữu tinh thần di hậu tử;

Ưu dĩ thiên hạ, lạc dĩ thiên hạ, bị đế quốc chủ nghĩa giả đa niên áp bức, thống phân dư lệ khấp tiên sinh”;

Nghĩa: “Chí ở tam dân, đạo ở Tam dân, nhớ hai lần nói chuyện ở Trí Hòa Đường, Hoành Tân, để lại tinh thần cho người chưa chết;

Lo vì thiên hạ, vui vì thiên hạ, bị nhiều năm áp bức do bọn Đế quốc chủ nghĩa, cùng chia nước mắt để khóc tiên sinh” (4).

*

* *

Và Người cũng từng nói: “chủ nghĩa của Tôn Dật Tiên có ưu điểm là thích hợp với điều kiện nước chúng tôi… Tôi cố gắng làm người học trò nhỏ của ông” (10).

Nhưng khi tiếp thu và vận dụng một cách sáng tạo chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn, chúng ta cũng thấy có chỗ khác biệt, kể cả sắp xếp ngôn từ lẫn giới thuyết nội dung tư tưởng như: “Tôn Trung Sơn viết “Tam dân chủ nghĩa” tức là Chủ nghĩa ba dân: chủ nghĩa dân tộc, chủ nghĩa dân quyền, chủ nghĩa dân sinh. Tôn Trung Sơn không nói: Dân tộc độc lập, Dân quyền tự do, Dân sinh hạnh phúc như chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngược lại, Chủ tịch Hồ Chí Minh không viết “chủ nghĩa” dân tộc độc lập…

Về nội dung, Hồ Chí Minh chủ trương dân tộc bị áp bức Việt Nam đoàn kết với Liên Xô, với giai cấp vô sản các nước và các dân tộc bị áp bức khác đánh đổ chủ nghĩa đế quốc thống trị Việt Nam, gắn chủ nghĩa quốc tế, thành lập Mặt trận dân tộc thống nhất trên cơ sở liên minh công nông. Sau khi giành được độc lập rồi, phải củng cố nền độc lập, xây dựng một quốc gia giàu mạnh, bình đẳng với các nước trên thế giới, độc lập gắn liền với tự do. Bởi thế mà Hồ Chí Minh mới nhấn mạnh trong tư tưởng của Người đã có thêm một mệnh đề khái quát tầm cỡ triết học mang tính thời đại “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” và luôn gắn kết ý nghĩa thực tiễn “độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc, tự do thì độc lập cũng không có nghĩa lý gì” (11).


Chú thích:

(1) Nhà sử học Mác xít Trung Quốc Hà Cán Chi đã giải thích tường tận Chủ nghĩa Tam dân mới như sau: “Không giống như chủ nghĩa Tam dân cũ phản ánh đặc điểm của thời kỳ Cách mạng dân chủ cũ (do giai cấp tư sản lãnh đạo với mục đích thực hiện nền chuyên chính tư sản và xã hội chủ nghĩa tư bản) đến thời kỳ cách mạng dân chủ mới, nó đã lỗi thời. Chủ nghĩa dân Tam dân mới là chủ nghĩa Tam dân của thời kỳ cách mạng dân chủ mới. Chủ nghĩa dân tộc của Tam dân mới phản đối đế quốc, chủ trương “dân tộc Trung Quốc tự cầu giải phóng” chủ trương “các dân tộc trong nước đều bình đẳng như nhau”. Chủ nghĩa dân quyền của Tam dân mới chủ trương dân quyền là của chung của nhân dân và không để cho thiểu số người tư sản làm của riêng. Chủ nghĩa dân sinh của Tam dân mới chủ trương “bình quân địa quyền”, “người cày có ruộng”, chủ trương “tiết chế tư bản”, cải thiện đời sống công nhân. Theo Trung Quốc Hiện đại cách mạng sử. T.1, Hà Cán Chi (chủ biên). Cao đẳng giáo dục xuất bản xã, Bắc Kinh 1957. tr. 59-60.

(2) Phan Bội Châu, Toàn tập, Tập 6, NXB. Thuận Hóa và TTVHNNĐT Hà Hội, 2000, tr.156 và 216.

Xem thêm: Puly Là Gì - Bạn Có Biết:

(3) Phan Bội Châu, Tập 6, Sdd, tr. 262.

(4) Phan Bội Châu, Tập 6,Sđd. tr.155, 269.

(5) Hồ Chí Minh Toàn tập, Tập 2, Nxb CTQG Hà Nội, 1995, tr.461.

(6) Văn kiện Đảng, Tập 1, Nxb CTQG, Hà Nội. 1998, tr.156.

(7) Hồ Chí Minh, Tập 4. Sđd, Hà Nội, 1995, tr.503.

(8) Hồ Chí Minh, Tập 4. Sđd, tr.440.

(9) Hồ Chí Minh, Tập 5, Sđd, 1995, tr. 444-445.

Xem thêm: Trend Là Gì ? Trending Là Gì? Hot Trend Là Gì? Các Trend Hot Hiện Nay

(10) Dẫn lại theo trang bìa 3 cuốn sách Chủ nghĩa Tam dân. Viện TTKHXH xuất bản, Hà Nội, 1995.